HomeGevelelementenArchitectonische gevelelementen

Architectonische gevelelementen

Hieronder verstaan we al het beton voor prefab-betonelementen dat duurzaam in het zicht blijft en waarvan door speciale aandacht te schenken aan de samenstelling en het uiterlijk een verfraaiing van het bouwproject zal worden bereikt. Ook gebruikt men wel de aanduiding sierbeton in plaats van architectonisch beton.

UITERLIJK ARCHITECTONISCH BETON

Er zijn verschillende manieren om het uiterlijk van beton het predikaat architectonisch beton te verschaffen. Vaak wordt gekozen voor een combinatie van ondergenoemde bewerkingen. Het uiterlijk van beton wordt bepaald door de aanblik van het oppervlak; bij onbewerkt beton zien we de cementhuid, al dan niet door pigmenten gekleurd.

BEWERKINGEN

Kleuren van beton

De fijnste bestanddelen van het beton, cement en pigment, bepalen de kleur. De kleur van het zand en overige toeslagmaterialen zijn van minder belang. 

Aanbrengen van structuur door nabewerking

Bij bewerkt beton wordt de cementhuid verwijderd (stralen of polijsten) en wordt de aanblik van het beton mede bepaald door het toeslagmateriaal. Vooral bij nabewerkte oppervlakken is het hierdoor zeer belangrijk dat het toeslagmateriaal constant van kleur en samenstelling is. Zand en grove toeslagmaterialen zijn natuurproducten die men moet nemen zoals ze zijn, met onregelmatigheden in kleur en textuur. We doen er goed aan deze onregelmatigheden in kleur en textuur te beschouwen als een natuurlijk gegeven en hiernaar te ontwerpen.

Aanbrengen van structuur door het opnemen van profilering in de mal

Behalve door verwijdering van de cementhuid kunnen ook met geprofileerde betonelementen, eventueel in combinatie met kleur en/of een nabewerking, architectonisch aantrekkelijke elementen gefabriceerd worden. Profileringen kunnen op diverse wijzen aangebracht worden.

Veel gebruikte methodes zijn het aanbrengen van houten cannelures of ornamenten op de mal, of het gebruik van rubber profielmatten. Deze matten worden in diverse profileringen door een aantal leveranciers standaard in de handel gebracht. Bij voldoende seriegrootte is het soms ook lonend een rubber profielmat naar wens te laten maken. Bij gebruik van rubbermatten moeten de ontwerper en de producent er rekening mee houden dat er soms aanzienlijke maattoleranties in de matten kunnen zitten. Vooral bij aansluitingen van matten of verschillende elementen kan dit zich gaan aftekenen. Door het aanbrengen van profilering ontstaat een schaduwwerking over het oppervlak. Eventuele kleurverschillen, of ‘wolken’ worden hierdoor minder zichtbaar. Vooral bij niet nabewerkte oppervlakken is dit een voordeel. Door het aanbrengen van profileringen is het eenvoudig mogelijk teksten of bedrijfslogo’s in het beton aan te brengen.

Toevoegen van andere materialen aan het betonoppervlak

Behalve door kleuren en/of nabewerken van betonoppervlakken, kunnen elementen ook verfraaid worden door het in- of opbrengen van andere materialen als tegels, baksteen of natuursteen. Elementen voorzien van baksteen zien er vaak niet anders uit dan gemetselde vlakken; de keuze voor dit soort elementen wordt vaak gemaakt uit logistieke of bouwtijdoverwegingen.

  • Bij elementen voorzien van tegels, al dan niet over het gehele oppervlak wordt het uiterlijk bepaald door de tegels. Deze tegels kunnen gebakken of keramisch zijn. Ze worden aan de malzijde van de elementen gefixeerd waarna het beton er overheen wordt gestort als bij een normaal element.

 

  • Bij de keuze van een natuursteensoort moet vooral gekeken worden naar het wel of niet verweren van het natuursteen in de buitenlucht. De meeste projecten worden uitgevoerd met graniet of ander stollingsgesteente. Deze natuursteensoorten bieden een goede bestendigheid tegen een agressief milieu. Aanbevolen wordt om het natuursteen voor een gevelproject te betrekken van een groeve, in verband met de gewenste uniformiteit van een partij natuursteen. Voorts dient gecontroleerd te worden op uniformiteit, omdat ook binnen een groeve grote verschillen kunnen optreden.
    Het combineren van natuursteen en prefab beton heeft de volgende voordelen:
    • het natuursteen wordt op regelmatige afstanden aan het beton bevestigd, zodat de plaatdikte van het natuursteen geoptimaliseerd wordt;
    • een grote bouwsnelheid is mogelijk zonder aparte steigers voor het natuursteen toe te passen.

 

  • Baksteen is een materiaal dat veel gebruikt wordt als gevelbekleding. Het materiaal is zeer weerbestendig en bij juiste detaillering van de gevel ongevoelig voor hinderlijke vervuiling. Een prefab gevelelement voorzien van baksteen heeft een aantal voordelen ten opzichte van een baksteengevel die in het werk gemetseld wordt, te weten:
    • de uitvoering is minder afhankelijk van de weersomstandigheden;
    • steigers zijn niet benodigd;
    • de bouwtijd zal korter zijn.
    In principe zijn zowel enkelvoudige als sandwichelementen te vervaardigen met een toplaag van bakstenen.
    De enkelvoudige elementen zullen meestal opgebouwd zijn uit steenstrips bevestigd aan een betonlaag. De betonlaag is het constructieve element van de gevel. De bevestiging van de gevelelementen geschiedt op een gelijke wijze als de normale enkelvoudige elementen. De sandwichelementen kunnen zowel met steenstrips al met gehele bakstenen vervaardigd worden. De methode met strips is in hoofdlijnen gelijk aan de productiewijze met keramische tegels. In het geval er volledige bakstenen toegepast worden, bestaat de opbouw achtereenvolgens uit een bakstenen buitenblad, een luchtspouw, isolatie en een betonnen binnenblad.
+